Kwasy tłuszczowe w kosmetyce.

Opublikowano 22 komentarze

Właściwie to powinna być lektura obowiązkowa początkującego mydlarza i twórcy innych kosmetyków, zaraz po BHP. Bez wody i wodorotlenku nie ma mydła, bez emulgatora i wody nie ma emulsji, jednak to kwasy tłuszczowe będące głównym składnikiem wszystkich tłuszczów, determinują całokształt kosmetyku. Mydlarz powinien zwrócić uwagę na osiem kwasów tłuszczowych, które najczęściej występują w tłuszczach. Natomiast przy tworzeniu emulsji bierzmy pod uwagę też inne kwasy tłuszczowe.

Przygotowałam dwa arkusze. Pierwszy to procentowa zawartość poszczególnych kwasów tłuszczowych w konkretnym tłuszczu. Arkusz można sortować w kolumnie malejąco lub rosnąco. Dzięki niemu będziecie mogli przewidzieć efekty dodania tłuszczu do kosmetyku i zaplanować recepturę. Profil kwasów tłuszczowych określa też stopień komedogenności oraz trwałości czyli podział na tłuszcze schnące – półschnące – nieschnące. Pomoże też przy podmienianiu tłuszczów. Im więcej kwasów tłuszczowych nasyconych i jednonienasyconych, tym wyższą komedogenność i wyższą trwałość wykazuje masło lub olej.

Drugi to funkcja kwasów tłuszczowych w kosmetykach. Oprócz podstawowych parametrów, zawiera też przyspieszenie gęstnienia masy mydlanej i trwałość mydła. Zanim  zaczniecie się nimi bawić przeczytajcie co dalej. Najważniejszy podział, którego musicie być świadomymi to podział na kwasy nasycone – trwałe utwardzacze i kwasy nienasycone – nietrwałe, pielęgnujące rozmiękczacze.

Nasycone kwasy tłuszczowe, czyli laurynowy, mirystynowy, palmitynowy, stearynowy:

  • dodają twardości i trwałości, jest to logiczne, bo są głównym składnikiem twardych maseł,  mirystynowy i laurynowy, odpowiadają dodatkowo za pianę,
  • powodują szybsze gęstnienie masy mydlanej,
  • są oleje płynne, które zawierają sporo nasyconych kwasów tłuszczowych np. olej ryżowy, dlatego on też przyspiesza gęstnienie budyniu,
  • łączone z ługiem w zbyt niskiej temperaturze mogą dać fałszywy ślad mydlany, ze względu na ponowne przejście do fazy stałej – stąd między innymi biorą się dziwne otłuszczone dziurojaskinie w mydle, bo zestalone tłuszcze nie tworzą emulsji z ługiem a to zaburza równomierne zmydlenie,
  • jeśli używasz w recepturze więcej niż 40% tłuszczów stałych (dotyczy to również wosków) staraj się łączyć w temperaturze nie niższej niż 10 stopni Celsjusza mniej od temperatury topnienia danego tłuszczu, np. masło kakaowe topi się w okolicach 35 stopni, więc możemy łączyć w 25 stopniach. Po zrobieniu kilku mydeł, zauważenie tej granicy nie przysporzy problemów i termometr stanie zbędny. Uwaga na zbyt wysoką temperaturę łączenia, bo ona co prawda utrzyma masło płynnym ale z drugiej strony przyspieszy proces zmydlania. Trzeba te dwie sprawy po prostu wyważyć.
  • przy wyższej niż 40% ilości tłuszczów stałych, blendera używaj z umiarem, pulsacyjnie i krótko, do pierwszej rzadkiej emulsji, potem już tylko mieszanie łopatką. Mydła ekstremalne z użyciem 70% tłuszczów twardych i więcej mieszamy tylko ręcznie – te wartości procentowe są orientacyjne, zależą od doświadczenia mydlarza,
  • dodatki przyspieszające gęstnienie budyniu też trzeba wziąć pod uwagę przy dużej ilości maseł twardych w recepturze
  • zwiększona ilość wody pomaga utrzymać masę nieco dłużej płynną, a już powyżej 33% wody pozwoli na rozmach wzorkowy, choć to zależy od innych czynników w większej mierze
  • zwróćcie uwagę na smalec wieprzowy, czy naprawdę jest tłuszczem twardym?
  • nieschnące
  • komedogenne

Nienasycone kwasy tłuszczowe, czyli rycynolowy, oleinowy (omega-9), linolowy (omega-6), linolenowy (omega-3):

  • są głównym składnikiem tłuszczów płynnych, uwaga na oleje zawierające kwasy tłuszczowe nasycone, wspomniany ryżowy
  • rozrzedzają masę mydlaną, wyjątkiem jest kwas rycynolowy, obecny tylko w oleju rycynowym – on też przyspiesza gęstnienie budyniu,
  • skracają trwałość mydła – najmniej trwały jest linolenowy, dla spokoju użyjmy konserwacji,
  • to dzięki nim mydło nabiera wysokich wartości pielęgnacyjnych,
  • rozmiękczają gotowe mydło, można temu zapobiec utwardzając solą, kwasem stearynowym lub zrównoważyć stosunek kwasów nasyconych i nienasyconych w recepturze,
  • przewaga kwasów nienasyconych jest idealna do swirli ale też niewielka zwyżka wody i odpowiednia temperatura pomaga w utrzymaniu masy płynną.
  • schnące lub półschnące
  • niekomedogenne lub komedogenne

Każdy kalkulator podaje ogólny stosunek kwasów nasyconych do nienasyconych w danej recepturze, idealnie byłoby 50:50 ale po co nam taka monotonia wlewania masy w formę?! Czasem trzeba twardego mydła a czasem lejącego do wzorów. Kalkulator podaje też w formie tabeli ilość poszczególnych kwasów tłuszczowych w recepturze. Jak widzicie jest to ogromna pomoc dla początkujących mydlarzy, po jakimś czasie tworzenia receptur te informacje same wejdą Wam w głowę 😉 Będziecie wiedzieć, że powyżej 15% kwasu stearynowego w mydle zwiększa ryzyko gęstnienia a powyżej 50% kwasów nasyconych utrudnia misterny plan swirlowy. Sztuka mydlenia polega na świadomych wyborach.

Mam nadzieję, że nie rypnęłam się w tabelach i miłej zabawy 🙂

22 komentarze do “Kwasy tłuszczowe w kosmetyce.

  1. […] Wiecie doskonale jak wygląda golenie, kiedyś nie było maszynek elektrycznych. Kupowało się taki niezbyt ładnie pachnący krem do golenia, nakładało grubą warstwą i dopiero goliło maszynką z wymiennymi żyletkami. A więc, chodzi nam o kremową pianę a nie duże bąble tak jak przy innych mydłach. Stąd tak duża ilość oleju rycynowego w połączeniu z masłem shea, którego z kolei nie może być więcej niż 30%, bo zbyt utwardzi mydło. Olej rycynowy w takiej ilości nie bardzo podlega dyskusji. Natomiast inne tłuszcze można dowolnie podmieniać, zgodnie z ich profilem kwasów tłuszczowych. Masło shea na masło kakaowe, brzoskwiniowy na oliwę, olej kokosowy na babassu. Jeżeli to sprawia trudność poczytajcie o podmiankach tutaj. […]

  2. […] wody, do 20-22%. Tutaj uwaga i ukłon w stronę kwasów tłuszczowych, czyli substancji nadających własności tłuszczom a co za tym idzie mających wpływ na mydło. […]

  3. […] dobra ale skoro uwodorniony to znaczy, że skład kwasów tłuszczowych się zmienia, więc jak to ma się do liczby zmydlania. Ma się tak, że nasz płynny olej z pestek […]

  4. […] Możecie mieszać jak chcecie byleby poruszać się w wyżej wymienionych tłuszczach. Mydłokrem będziemy ubijać a to właśnie obecny w tych tłuszczach kwas stearynowy sprawia, że konsystencja mydłokremu będzie stabilna. A w gratisie dostaniemy warstwę okluzyjną, która zapobiega wysuszaniu skóry. Pamiętacie, które tłuszcze zawierają kwas stearynowy? […]

  5. […] się na olejach (czyli tych płynnych 30%), które mają wysoką pielęgnację, a więc dużo kwasu linolowego i linolenowego (dwa ostatnie w tabelce z kalkulatora), zakonserwujecie je, więc bez […]

  6. […] się składowi kwasów tłuszczowych w każdym z tych olejów. Przypominam o info na temat własności mydła nadawanym przez kwasy tłuszczowe. Strzał w dziesiątkę! Tutaj znajdziemy odpowiedź […]

  7. […] tylko dobrego przemyślenia receptury. Jeśli chcemy dodać typowo zagęszczające dodatki, użyjmy rozrzedzających olejów i nie blendujmy do grubego śladu. Ilość wody nie będzie miała znaczenia. Jeśli przeblendujemy […]

  8. […] jest polecany do pielęgnacji wrażliwców, nie wiem za nic w świecie. W nim jest mniej niż 20% tłuszczowych kwasów wielonienasyconych, czyli tych najbardziej pielęgnujących. Tak, ma to również znaczenie w […]

  9. […] ze względu na swój zbyt długi żywot. Tak naprawdę zrobicie co chcecie korzystając z własnych zasobów i kalkulatora. A jak zrobić mydło przypomnę […]

  10. […] jest w porządku, wiadomo 50% utwardzaczy. Pielęgnacja najlepsza dzięki tłuszczowym kwasom linoleinowemu z oleju lnianego (surowy) i oleinowemu z masła kakaowego (surowe). Trwałość […]

  11. […] Kwasy tłuszczowe w mydle. […]

  12. […] Ta różnica wynika z budowy obu związków. Oleje, masła, łoje to głównie (w uproszczeniu) kwasy tłuszczowe (frakcja zmydlalna) a woski zawierają sporą część frakcji niezmydlalnej. Dlatego czy damy ich […]

  13. […] Kwasy tłuszczowe w mydle. […]

  14. […] Możecie mieszać jak chcecie byleby poruszać się w wyżej wymienionych tłuszczach. Mydło będziemy ubijać a to właśnie obecny w tych tłuszczach kwas stearynowy sprawia, że konsystencja mydłokremu będzie stabilna. A w gratisie dostaniemy warstwę okluzyjną, która zapobiega wysuszaniu skóry. Pamiętacie, które tłuszcze zawierają kwas stearynowy? […]

  15. […] tylko dobrego przemyślenia receptury. Jeśli chcemy dodać typowo zagęszczające dodatki, użyjmy rozrzedzających olejów i nie blendujmy do grubego śladu. Ilość wody nie będzie miała znaczenia. Jeśli przeblendujemy […]

  16. […] dobra ale skoro uwodorniony to znaczy, że skład kwasów tłuszczowych się zmienia, więc jak to ma się do liczby zmydlania. Ma się tak, że nasz płynny olej z pestek […]

  17. […] się składowi kwasów tłuszczowych w każdym z tych olejów. Przypominam o info na temat własności mydła nadawanym przez kwasy tłuszczowe. Strzał w dziesiątkę! Tutaj znajdziemy odpowiedź […]

  18. […] Dlaczego mydło na mieszanych wodorotlenkach? Bo taka kostka jest bardziej kremowa i pienista niż na samym NaOH. Jednak wiąże się z tym także większa mazistość i rozmiękanie na mydelniczce, wszak mydła potasowe to maziste breje. Żeby temu zapobiec receptura zawiera przewagę tłuszczów stałych, a więc także przewagę kwasów tłuszczowych nasyconych. Teraz już nie ma wymówki, nie wiem które to stałe i nasycone, wystarczy sprawdzić w tabeli 🙂 […]

Leave a Reply